Ukraina
ŁAWRA PIECZERSKA
Te jedyne w swoim rodzaju zespoły cerkwi i zabudowań klasztornych zaliczają się do długiego szeregu klasztorów, które zapewniały podróżnym i pielgrzymom ochronę, a mieszkańcom okolicznych wsi schronienie na wypadek wojny, epidemii lub klęski głodu.
Kijowskie Klasztory Jaskiniowe (Kijewo-Pieczerska Ławra) rozpościerają się na dwóch stromych wzgórzach i na leżącej między nimi dolinie o powierzchni 22 ha. Górna Ławra znajduje się na wyższym wzgórzu, Bliskie Pieczary leżą w małej dolinie, Dalekie Pieczary na innym wzgórzu.
Historia
W XI w. po powrocie z greckiego klasztoru na górze Athos, w jaskini na ścianie skalnej wznoszącej się stromo nad brzegiem Dniepru zamieszkał ruski mnich Antoni. Wkrótce został uznany za świątobliwego. Wieść o jego świętości przyciągała uczniów, którzy zamieszkali w sąsiednich jaskiniach. Podczas gdy Antoni wiódł w swojej jaskini żywot pustelnika, pozostali mnisi pod wodzą mnicha Teodora stworzyli wspólnotę, wykuli dalsze jaskinie i wznieśli cerkiew. Teodor, pierwszy wielki organizator i opat klasztoru jaskiniowego, przeniósł w końcu swoją siedzibę na powierzchnię ziemi. Klasztor spotkał się wkrótce z przychylnością książąt władających sąsiednim Berestowem. Szybko stał się znaczącym ośrodkiem kulturalnym i duchowym starej Rusi. Tu powstały kroniki Rusi Kijowskiej, jak „Powieść doroczna", zwana także „Kroniką Nestora". Z klasztoru wyszli liczni święci prawosławia oraz opaci i biskupi całej Rusi. Klasztor został zniszczony w r. 1240 podczas najazdu Mongołów. Dopiero w XVI w. rozpoczęto ogólną odbudowę. W XVII w. Kijowski Klasztor jaskiniowy stał się ośrodkiem obrony wiary prawosławnej i kultury Rusi przed polonizacją Ukrainy. Założona w r. 1615 drukarnia klasztorna wydawała liczne pisma teologiczne, pedagogiczne i historyczne. Niektóre z tych pism można zobaczyć w bibliotece Akademii Nauk. W r. 1688 nadano klasztorowi jaskiniowemu zaszczytny tytuł Ławry. Kijowski klasztor stał się najważniejszym ośrodkiem pielgrzymek w całej Rusi. To przyczyniało się do wzrostu bogactwa, dzięki czemu w XVII w. stała się Ławra najbogatszym klasztorem kraju.